Societas/Communitas


O piśmie

Zespół redakcyjny

Rada programowa

Recenzenci

Deklaracja o wersji pierwotnej

nr 1: Problemy więzi społecznej
nr 2: Media
nr 3: Socjologia wiedzy
nr 4 - 5: Antropologia; Socjologia
nr 6: Kobiety, mężczyźni, płeć
nr 7: Sociology of Law
nr 8: Polityki pamięci
nr 9: W kierunku społeczeństwa sieciowego
nr 10: Język propagandy a kreacje rzeczywistości
nr 11: Antropologia polityczna
nr 12: Sociology of Law II
nr 13: Kobiety, migracja i praca
nr 14: Socjologia emocji
nr 15: Sociology of Law III: History and Development
nr 16: Pedagogizacja życia społecznego
nr 17: Opis obyczajów na początku XXI wieku
nr 18-1: Nowa młodzież w nowym świecie
nr 18-2: Special Issue. In Memoriam Aldona Jawłowska
nr 19-20: Małe ojczyzny
nr 21: Małżeństwo i rodzina w ponowoczesności
nr 22: Morality, Law and Ethos. Maria Ossowska (1896-1974) - In Memoriam

Sprzedaż i prenumerata

Dla Autorów

Kontakt
Napisz do nas




Do pobrania:
Spis treści drugiego numeru
(Table of contents)
Abstrakty
(Abstracts)

Od redakcji

Wyjątkowo w tym "słowie od redakcji" nie zaczynamy od omówienia nowego numeru półrocznika, lecz od informacji, że przy "Societas/Communitas" w lipcu 2006 roku ukonstytuowała się Rada Programowa złożona z wybitnych przedstawicieli nauki i świata mediów. (Skład Rady podajemy obok składu Zespołu Redakcyjnego). Zespół Redakcyjny oraz Społeczność ISNS tą drogą chcieliby podziękować Członkom Rady i jej Przewodniczącemu, za to, iż - mimo przeciążenia obowiązkami - zgodzili się współpracować z naszym pismem.

***

Drugi numer pisma poświęcony jest wybranym problemom socjologicznego i antropologicznego badania mediów. Zdajemy sobie sprawę, że zamieszczony tutaj zestaw tekstów nie tylko nie wyczerpuje możliwych kierunków tego rodzaju badań, ale nawet nie pokazuje pełnej palety zainteresowań naszych Kolegów, Doktorantów i Studentów. (Dlatego do zagadnień tych będziemy jeszcze wielokrotnie powracać). Zawartość i wybór artykułów należałoby zatem traktować zaledwie jako wizytówkę podejmowanych w ISNS (i nie tylko tutaj) tematów badawczych z tego zakresu.

Publikowane w niniejszym numerze "Societas/Communitas" artykuły, studia i materiały podzielone zostały następująco: pierwszy krąg tematyczny dotyczy sposobów prezentowania w mediach problemów społecznych i problematyki uczestnictwa w kulturze; drugi - zagadnień teoretycznych i - przede wszystkim - metodologicznych.

Ramy dla tych tekstów stanowią: kalendarium rozwoju prasy, radia, telewizji i internetu oraz sonda internetowa, w której poprosiliśmy przedstawicieli świata akademickiego i dziennikarzy o charakterystykę współczesnych mediów oraz zapytaliśmy jakie są, ich zdaniem, społeczne i kulturowe konsekwencje uznania tezy mówiącej, iż media pełnią współcześnie rolę czwartej władzy.

Ponadto publikujemy II część obszernego artykułu Krzysztofa Kicińskiego, którego część pierwsza ukazała się w poprzednim numerze naszego pisma.

Czytelnicy znajdą tu również działy, które zamierzamy prowadzić jako stałe. (Tym razem dosyć bogato reprezentowane są sprawozdania ze spotkań naukowych: konferencji, sympozjów i odczytów). Do działu recenzji wprowadziliśmy noty bibliograficzne poświęcone wybranej literaturze medioznawczej.

***

Zanim oddamy kolejną edycję pisma w ręce Czytelników chcielibyśmy pokrótce przedstawić problemy związane z funkcjonowaniem mediów - z naszej perspektywy warte refleksji badaczy z dziedziny nauk społecznych. W tym kontekście musimy wyraźnie podkreślić, iż badania mediów i ich otoczenia społecznego, realizowane w Instytucie, tylko częściowo pokrywają się z problematyką badań medioznawczych.

Poszukiwania teoretyczne i metodologiczne oraz obszary, na których są one prowadzone w ISNS, dotyczą przede wszystkim: społecznego i kulturowego funkcjonowania mediów, a także socjologicznych i antropologicznych analiz przekazów medialnych. Dyskursy medialne interesują nas przede wszystkim jako istotny fragment przestrzeni dyskursu publicznego (jak to miało miejsce chociażby w artykułach Małgorzaty Melchior, Wojciecha Pawlika i Niny Kraśko, zamieszczonych w książce "Cudze problemy. O ważności tego co nieważne" (1991 rok). Zaś same media bada się ze względu na ich odbiorców - jak w pracy Beaty Łaciak "Świat społeczny dziecka" z 1998 roku. Media interesują nas także jako aktorzy na scenie życia publicznego, jak w książce Alberta Jwłowskiego "Święty Ład. Rytuał i mit mundialu" z 2007 roku, (por. też zamieszczone niżej: wypowiedź Marka Rymszy w naszej sondzie oraz artykuł Magdaleny Dudkiewicz). Bardzo żywe jest również w Instytucie zainteresowanie tzw. nowymi mediami, w szczególności internetem - by wspomnieć tu tylko pracę "Wielka sieć. E-seje z socjologii Internetu" pod redakcją Jacka Kurczewskiego (2006 rok). Zastanawiamy się także nad zagadnieniami ogólniejszymi: etyką mediów, ich związkami z polityką i innymi konkretnymi dziedzinami życia społecznego. Badania, często realizowane w interdyscyplinarnych i międzyśrodowiskowych zespołach, obejmują medialny dyskurs o problemach społecznych, (krzywdzenie dzieci, bezrobocie, przestępczość, uzależnienia czy bieda), sposoby przedstawiania w mediach poszczególnych grup społecznych (takich, jak bezrobotni, dzieci i młodzież, niepełnosprawni, politycy czy grupy mniejszościowe).

W ISNS rozwijane są również interesujące - jak sądzimy - podejścia metodologiczne, oparte zarówno o metodologie ilościowe, jak i jakościowe (por. artykuły Marka Kłosińskiego i Barbary Fatygi w niniejszym numerze oraz "klasyczny" już tekst Kłosińskiego z1994 roku o polu semantycznym pojęć "bezrobotny" i "bezrobocie" w polskiej prasie). Przekazy medialne są w Instytucie badane na dwa sposoby: pierwszy z nich łączy analizy formalne z analizami świata przedstawionego w medialnych tekstach kultury; drugi - polega na traktowaniu świata przedstawionego w tych przekazach jako cennego źródła empirycznej wiedzy o społeczeństwie. Warto wspomnieć, że w naszym Instytucie powstało już co najmniej kilkaset prac (publikowanych i niepublikowanych, w tym magisterskich) poświęconych analizom zawartości przekazów medialnych. Rozwijają się analizy języka mediów i analizy medialnych przekazów ikonicznych. Dotychczasowe badania obejmują strukturę mediów i komunikatów medialnych, ich poetykę, funkcje czy też np. kulturowe, psychologiczne i społeczne konsekwencje rozwoju mediów.

Wreszcie należy też wspomnieć, że kilku pracowników Instytutu prowadzi znane i cenione na rynku wydawniczym pisma (wieloletnim redaktorem "Informacji Bieżącej" - popularnego w środowisku socjologicznym organu Polskiego Towarzystwa Socjologicznego był dr Wojciech Pawlik, redaktorem naczelnym "Res Publiki Nowej" jest prof. Marcin Król, redaktorem naczelnym pisma "Dziecko Krzywdzone" jest dr Monika Sajkowska, redaktorem naczelnym pisma "Trzeci Sektor", wydawanego przez Instytut Spraw Publicznych, jest dr Marek Rymsza). Prof. Jacek Kurczewski był przez dwie kadencje (II i III) członkiem Rady Etyki Mediów. Wiele osób zasiada w radach lub komitetach programowych polskich i zagranicznych czasopism socjologicznych, antropologicznych i psychologicznych albo pełni odpowiedzialne funkcje w ich zespołach redakcyjnych. Jeszcze szerszą grupę stanowią w ISNS autorzy, eksperci i komentatorzy, do których media się nieustannie odwołują. Tak więc istnieje wiele różnych powodów i płaszczyzn wiążących przedstawicieli stosowanych nauk społecznych z problematyką współczesnych mediów.

***

Mamy nadzieję, że kolejny numer "Societas/Communitas", podobnie jak pierwszy, spotka się z zainteresowaniem Czytelników.


Antropologia

Filozofia

Polityka

społeczna

Psychologia

Socjologia